Jak wiadomo wszystkim księgowym, VAT od importu towarów jest co do zasady neutralny dla czynnego podatnika tego podatku. Oznacza to, iż przedsiębiorca, który kupuje towary od kontrahentów z krajów trzecich, ma prawo do odliczenia podatku, który zapłacił Skarbowi Państwa od tej transakcji w wyniku złożenia zgłoszenia celnego; czyli klasyczne: ”wlał-wylał”.
Mimo to, podstawową metodą rozliczania VAT z tytułu importu w Polsce jest jego zapłata wraz z pozostałymi elementami długu celnego. Na szczęście istnieje również opcja „bezgotówkowego” rozliczenia podatku VAT z tytułu importu, jakkolwiek jest ona obwarowana koniecznością spełnienia licznych wymogów.
Co więcej, nieterminowe lub nieprawidłowe rozliczenie VAT w deklaracji podatkowej może mieć poważne konsekwencje dla podatnika, który jest w takiej sytuacji zobowiązany do zapłaty podatku VAT wraz z odsetkami.
Poniższy przewodnik jest adresowany do importerów, chcących skorzystać z rozwiązania zawartego w art. 33a ustawy o podatku od towarów i usług oraz księgowych, którzy rozliczają tego typu transakcje.
Pokażemy w nim krok po kroku, co należy zrobić, żeby skorzystać ze wspomnianego ułatwienia i jak uniknąć konsekwencji nieprawidłowego rozliczenia podatku.
Z dobrodziejstw art. 33a mogą skorzystać wyłącznie ci podatnicy krajowi, którzy dokonują rozliczeń podatku VAT w cyklu miesięcznym. Podatnicy dokonujący rozliczenia podatku VAT w cyklach kwartalnych nie mają możliwości korzystania z art. 33a.
Wynika to z treści art. 99 ust. 3a pkt. 3 ustawy o VAT:
„Art. 99. 1. Podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać (…) deklaracje podatkowe za okresy miesięczne (…).
2. Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale.
3. Deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 2, mogą (…) składać również:
1) mali podatnicy, którzy nie wybrali metody kasowej;
2) podatnicy podlegający opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, o którym mowa w art. 28j ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku
dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2805), jeżeli wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) u tych podatników nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 4 000 000 euro (…)
3a. Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do podatników:
(…)
3) którzy w danym kwartale dokonali importu towarów na zasadach określonych w art. 33a ust. 1 (…)”.
Podatnicy krajowi, którzy dokonują rozliczeń podatku VAT w cyklu miesięcznym i chcą rozpocząć korzystanie z art. 33a ustawy o VAT, zgodnie z treścią art. 33a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT są zobowiązani przedłożyć właściwemu miejscowo (ze względu na siedzibę przedsiębiorstwa)
Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowego następujące dokumenty:
Podatnik może także zamiast ww. zaświadczeń złożyć oświadczenie pod odpowiedzialnością karną o odpowiedniej treści, o którym mowa w art. 33a ust. 2a ustawy o VAT.
Zaświadczenia z US i ZUS, wydane w formie papierowej, muszą być złożone w oryginale na adres właściwego urzędu. Zaświadczenia takie muszą zawierać czerwoną pieczęć organu wydającego oraz odręczny podpis osoby wystawiającej.
Kopie, skany i wydruki takich zaświadczeń nie są honorowane. Zaświadczenia wydane formie elektronicznej należy składać zgodnie z zasadami opisanymi w dalszym ciągu niniejszego dokumentu.
Oświadczenia składane w formie papierowej, muszą być złożone w oryginale na adres właściwego urzędu. Oświadczenia takie muszą zostać podpisane czytelnie imieniem i nazwiskiem lub parafką wraz z pieczęcią imienną przez osobą umocowaną, zgodnie z danymi zawartymi w KRS lub CEIDG.
Oświadczenia podpisane nieczytelnie (bez możliwości jednoznacznej identyfikacji osoby podpisującej) lub skany i kolorowe wydruki kopii oświadczeń nie są honorowane i zostają pozostawione bez rozpatrzenia.
Oświadczenie o niezaleganiu jest oświadczeniem wiedzy i jako takie nie może być złożone przez pełnomocnika. Niektóre organy wywodzą stąd również brak możliwości skutecznego złożenia oświadczenia przez prokurenta.
Wydruk o figurowaniu podatnika czynnego VAT z bazy platformy podatki.gov.pl nie stanowi spełnienia wymogu przedłożenia zaświadczenia lub oświadczenia o tym, że podatnik jest czynnym VAT-owcem.
Potwierdzenie aktywnego statusu podatnika VAT czynnego należy złożyć wyłącznie w formie zaświadczenia wydanego przez właściwy organ lub oświadczenia pod odpowiedzialnością karną.
Początkowa data ważności zaświadczeń lub oświadczeń to data ich wpływu do urzędu. Końcowa data ważności tych dokumentów to 6 miesięcy liczone od:
Istnieje możliwość przedłożenia zaświadczeń / oświadczeń w formie elektronicznej. Dokumenty te powinny zostać złożone za pośrednictwem platformy PUESC. Link z wszystkimi informacjami: https://puesc.gov.pl/uslugi/zloz-dane-oswiadczen-i-zaswiadczen .
Należy wybrać wyłącznie jedną formę wysyłki: forma papierowa lub PUESC – nie należy przedkładać tych samych dokumentów w kilku formach jednocześnie.
Dokumenty złożone w formie elektronicznej powinny spełniać poniższe wymogi:
Wzór oświadczenia jest dostępny na stronie podatki.gov.pl: Wzór oświadczenia oraz informacja w zakresie organu właściwego do jego złożenia
Dokonanie importu towarów w procedurze z art. 33a ustawy o VAT jest obarczone obowiązkiem rozliczenia go w sposób prawidłowy w pliku JPK za dany okres rozliczeniowy (art. 33a ust. 6a ustawy o VAT).
W szczególności należy pamiętać o podawaniu pełnych numerów wszystkich zgłoszeń celnych w części ewidencyjnej pliku JPK przy pozycjach, które zostały odprawione z zastosowaniem art. 33a.
Ostateczny termin na prawidłowe rozliczenie VAT z tytułu importu w pliku JPK wynosi 4 miesiące od zakończenia miesiąca, w którym dokonywany był import.
Jeśli podatnik w 4 miesięcznym terminie nie rozliczy poprawnie wszystkich importów, jakich dokonał w danym miesiącu z zastosowaniem art. 33a, traci on prawo do zastosowania przepisów tego artykułu procedury w stosunku do importów, których nie rozliczył w całości lub w części w pliku JPK (nie rozliczył ich w ogóle lub rozliczył je błędnie np. w niewłaściwym miesiącu lub w niepoprawnej kwocie).
W przypadku błędnie rozliczonych importów podatnik traci prawo do rozliczenia w deklaracji podatkowej CAŁEGO zgłoszenia, którego dotyczą nieprawidłowości, a które nie zostały skorygowane w ww. terminie.
Numer dowodu.
W przypadku dowodów dokumentujących dokonanie importu towarów, rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy, podaje się pełny numer zgłoszenia celnego / pełne numery zgłoszeń celnych.
Data wystawienia dowodu.
W przypadku dowodów dokumentujących dokonanie importu towarów, rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy, podaje się datę przyjęcia zgłoszenia celnego / daty przyjęcia zgłoszeń celnych.
Wysokość podstawy opodatkowania wynikająca z importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy, potwierdzona zgłoszeniem celnym lub deklaracją importową, o której mowa w art. 33b ustawy (pole opcjonalne).
Podaje się wartość netto importu towarów, wyłącznie w przypadku wyboru przez podatnika rozliczenia podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej, zgodnie z art. 33a ustawy.
Wysokość podatku należnego wynikająca z importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy, potwierdzona zgłoszeniem celnym lub deklaracją importową, o której mowa w art. 33b ustawy (pole opcjonalne).
Podaje się wysokość podatku należnego z tytułu importu towarów, wyłącznie w przypadku wyboru przez podatnika rozliczenia podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej, zgodnie z art. 33a ustawy.
Oznaczenie dotyczące podatku naliczonego z tytułu importu towarów, w tym importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy (pole opcjonalne).
Podaje się „1” w przypadku wystąpienia oznaczenia.
Zbiorcza wysokość podstawy opodatkowania z tytułu importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy – wykazana w K_25 (pole opcjonalne).
Zbiorcza wysokość podatku należnego z tytułu importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy – wykazana w K_26 (pole opcjonalne).
Zgodnie z art. 33a ust. 7 ustawy
„Podatnik, który wybrał rozliczenie podatku należnego z tytułu importu towarów na zasadach określonych w ust. 1 i nie rozliczył tego podatku
w całości lub w części na tych zasadach w terminie, o którym mowa w ust. 6a, traci prawo do rozliczania w deklaracji podatkowej podatku należnego z tytułu importu towarów wykazanego w zgłoszeniu celnym, w odniesieniu do którego nie rozliczył w całości podatku w deklaracji podatkowej. Podatnik jest obowiązany do zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu do poboru kwoty należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego.”
Przepis jest interpretowany w ten sposób, że każde, choćby jednodniowe opóźnienie w złożeniu deklaracji VAT oznacza, że podatnik nie rozliczył podatku z tytułu importu w terminie – a skoro tak, to musi zapłacić go wraz z odsetkami.
Ustęp 7 art. 33a ustawy o VAT stanowi, iż
„Podatnik, który wybrał rozliczenie podatku należnego z tytułu importu towarów na zasadach określonych w ust. 1 i nie rozliczył tego podatku w całości lub w części na tych zasadach w terminie, o którym mowa w ust. 6a, traci prawo do rozliczania w deklaracji podatkowej podatku należnego z tytułu importu towarów wykazanego w zgłoszeniu celnym, w odniesieniu do którego nie rozliczył w całości podatku w deklaracji podatkowej. Podatnik jest obowiązany do zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu do poboru kwoty należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego.”
Urzędy celno-skarbowe interpretują ten przepis w ten sposób, że jeżeli w pliku JPK została wykazana niewłaściwa kwota (tj. niezgodna z kwotą VAT wykazaną w zgłoszeniu celnym), oznacza, to że podatnik nie rozliczył prawidłowo podatku VAT z tytułu importu, a skoro tak, to musi zapłacić go wraz z odsetkami.
Jeżeli zatem w zgłoszeniu celnym został wykazany podatek VAT np. w kwocie 1.000.001 (jeden milion, jeden złoty), zaś podatnik wykazał w pliku JPK wskutek omyłki kwotę 1.000.000 (jeden milion złotych), to musi się on liczyć z możliwością, że po jakimś czasie otrzyma decyzję wydaną przez Naczelnika właściwego Urzędu Celno-Skarbowego, w której to decyzji zostanie poinformowany, że nie rozliczył podatku VAT z tytułu importu oraz, że wskutek tego niedopatrzenia ma zapłacić 1.000.001 zł podatku VAT plus odsetki.
W przypadku skorygowania zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu (co może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu), Naczelnik właściwego Urzędu Celno-Skarbowego wydaje decyzję, określającą prawidłowy wymiar długu celnego, w tym podatku VAT.
W opisanym przypadku, pomimo, że podatek VAT z tytułu importu towaru objętego danym zgłoszeniem celnym został (albo powinien zostać) rozliczony w deklaracji podatkowej, tego samego rozwiązania nie można zastosować do „dodatkowego” VAT-u, wynikającego z decyzji NUCS, ponieważ, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy „Podatnik jest obowiązany zapłacićkwotę podatku określoną w decyzjach naczelnika urzędu celno-skarbowego, o których mowa w art. 33 ust. 2–3 oraz art. 34, w terminie 10 dni, licząc od dnia doręczenia tych decyzji„.
Należy również zwrócić uwagę, na jakie konto należy zapłacić VAT wynikający z decyzji – nie jest to bynajmniej konto urzędu skarbowego na które standardowo dokonuje się płatności podatku VAT, wynikającego z deklaracji podatkowej, lecz konto Urzędu Skarbowego w Nowym Targu, który jest właściwy do poboru wszelkich należności z tytułu importu towarów „z krajów trzecich” (numer konta jest zwykle podawany w decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego).Podatnik jest przy tym zobowiązany do samodzielnego obliczenia odsetek należnych za okres od daty objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu do dnia uregulowania należności wynikających
z decyzji NUCS.
